Aan de rand van Oosternijkerk staat sinds eind 2024 een woning die nét even anders is. Geen woning vol beton en staal, maar een huis dat ademt, leeft en meebeweegt met de natuur. Het is de allereerste biobased woning van Hekstra. Een thuis dat laat zien hoe de toekomst van bouwen eruit kan zien: duurzaam, gezond, comfortabel en toekomstgericht.

Biobased bouwen: minder chemie, meer natuur
Wat betekent biobased bouwen nu eigenlijk? In het kort: bij biobased bouwen maken we zoveel mogelijk gebruik van natuurlijke, hernieuwbare materialen in plaats van traditionele, vaak chemische en fossiel-afhankelijke producten. Voor traditionele bouwmaterialen zoals beton of kunststof is veel energie nodig. Ze zijn vervuilend en komen vaak van ver. Biobased materialen daarentegen zijn lokaler, biologisch afbreekbaar en hernieuwbaar, en slaan CO₂ op tijdens hun groei. Daarnaast draagt biobased bouwen bij aan een circulaire bouweconomie. We kunnen materialen hergebruiken of teruggeven aan de natuur aan het einde van de levensduur. Naast materiaalgebruik gaat duurzaam bouwen over het hebben van de juiste mentaliteit en het maken van slimme ontwerpkeuzes. In de ontwerpfase kunnen we namelijk de meeste milieuwinst boeken. Slimme ontwerpkeuzes zijn hierbij cruciaal. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat we elk product of bouwelement eenvoudig kunnen verwijderen, hergebruiken of vervangen wanneer dat nodig is. Maar biobased bouwen is niet alleen milieuvriendelijk, het verbetert ook het wooncomfort. Natuurlijke materialen ademen, reguleren vocht en zorgen voor een stabiele binnentemperatuur.

Hout: een bouwmateriaal met historie en toekomst
Bij de bouw van deze biobased woning in Oosternijkerk hebben we vooral gebruikgemaakt van hout, houtwol en riet. Hout is al eeuwen een geliefd bouwmateriaal en is bij uitstek geschikt voor biobased bouwen. Wanneer hout afkomstig is van duurzaam beheerde bossen, levert het een lage milieubelasting. In tegenstelling tot veel conventionele materialen zoals cement of staal, veroorzaakt hout nauwelijks CO₂-uitstoot tijdens de productie. Bovendien slaat hout tijdens zijn levensduur CO₂ op, waardoor een nieuwbouwwoning zelfs meer CO₂ kan opslaan dan er vrijkomt tijdens de bouw, mits er bewust op duurzaamheid is ingezet.

Houtwol: biobased isolatie met voordelen
Als isolatiemateriaal hebben we houtwol toegepast in de woning. Houtwol wordt gemaakt van houtvezels, vaak reststromen uit de houtbewerking, en is daardoor volledig biobased. Het is uitstekend isolerend en ook nog eens gezond: gezond voor ons bij de verwerking en toepassing in de woning, maar ook voor de mensen die er gaan wonen. Omdat houtwol goed isoleert, zorgt het voor een stabiele binnentemperatuur zonder tocht of koude plekken. Daarnaast is het biologisch afbreekbaar en kunnen we het aan het einde van de levensduur hergebruiken of composteren.

Riet: oer-hollands en milieuvriendelijk
Eén materiaal mag natuurlijk niet ontbreken: riet. Al generaties lang is een rieten dak een vertrouwd gezicht in het Nederlandse landschap én een herkenbaar onderdeel van het DNA van Hekstra. Dat riet daarnaast ook nog eens een biobased materiaal van topklasse is, is een mooie bonus. Volgens NIBE is riet de beste milieutechnische keuze voor dakbedekking. Het is lokaal beschikbaar, volledig natuurlijk en draagt bij aan een gezond binnenklimaat, doordat het goed ademt en de luchtvochtigheid reguleert.

Prefab produceren
Niet alleen over de materialen hebben we zorgvuldig nagedacht. Dat we alle biobased elementen in onze eigen prefab werkplaats produceren, is geen toeval. Deze elementen zetten we op de bouwlocatie vervolgens in elkaar. Door op een werkplaats te bouwen in plaats van op locatie verkleinen we materiaalverlies. Het is namelijk een stuk makkelijker om overgebleven materiaal op te slaan en te hergebruiken op de werkplaats dan op de bouwlocatie. Daar voeren we het vaak samen met het afval af. Ook verkleinen we hiermee het aantal bewegingen naar de bouwlocatie. Dit zorgt voor minder lokale uitstoot en betekent ook dat omwonenden minder merken van het bouwproject.

Een eerste stap naar de toekomst
De woning in Oosternijkerk is voor Hekstra het eerste biobased project waar we zoveel mogelijk met biobased materiaal hebben gebouwd. Het vormt een belangrijke testcase voor toekomstige woningen. Het laat zien dat natuurlijk bouwen goed is voor het milieu, gezond voor onze vakmensen én de bewoners, en haalbaar is in de praktijk. Wat ons betreft is dit slechts het begin. Als het aan ons ligt, dan bouwen we in de toekomst op een circulaire manier met zoveel mogelijk natuurlijke materialen.

Het ontstaan van deze biobased woning
De bewoners in Oosternijkerk vonden een unieke locatie en raakten in gesprek met Hekstra over hun ideeën en wensen. Tijdens deze gesprekken kwam ook de term ‘biobased bouwen’ ter sprake. De bewoners werden nieuwsgierig, en wij konden ons enthousiasme nauwelijks verbergen. Een woning bouwen waarbij we zoveel mogelijk gebruikmaken van natuurlijke en hernieuwbare materialen, dat zagen wij wel zitten. En de bewoners gelukkig ook.

Bekijk hieronder de video waar de bewoners hun ervaring delen: